+ Η εικόνα της Παναγίας της Τσαμπίκας βρισκόταν αρχικά στο Μοναστήρι της Παναγίας του Κύκκου (Κύπρος). Από την Κύπρο, με θαυματουργικό τρόπο, η εικόνα έφευγε και πήγαινε στο βουνό Ζαμβύκη του Αρχάγγελου της Ρόδου. Η απώλεια της εικόνας προκάλεσε αναστάτωση στους μοναχούς του Κύκκου που κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια για να την εντοπίσουν.
Στο βουνό Ζαμβύκη η Παναγία κρύβεται από τα βλέμματα των Χριστιανών σε ένα κυπαρίσσι. Όμως πολύ ταπεινά και απλά φανερώνεται σε βοσκό που μένει στην απέναντι περιοχή της βρύσης του Αιμαχού (Γιεμαχιού). Ο βοσκός είδε το φως της Παναγίας αλλά αρχικά δεν έδωσε καμία σημασία. Το είδε και την επόμενη βραδιά. Όταν όμως το είδε και για τρίτη φορά αποφάσισε να ανεβεί στο απέναντι βουνό, για να δει από κοντά με τα μάτια του, τι ήταν αυτό το φως.
Όταν έφθασε στο ύψωμα ο βοσκός μαρμάρωσε στο θέαμα που είδε να προβάλλεται μπροστά του. Είδε την εικόνα της Παναγίας να φωτίζεται από ακοίμητο κανδήλι στο «κυπαρίσσι το αεράτο» (έτσι λέγεται το δέντρο που είχε σταθμεύσει η Μεσίτρια των ανθρώπων). Από το γεγονός αυτό πήρε η εικόνα και το όνομα της, αφού η λέξη «τσάμπα», στην τοπική διάλεκτο της ρόδου σημαίνει σπίθα, φωτιά.
Αυτό το κυπαρίσσι σώζεται μέχρι σήμερα και στη ρίζα του υπάρχει μια τρύπα που σε πολύ τακτά χρονικά διαστήματα βγάζει ζεστό και κρύο αέρα.
Τελικά οι Κυκκώτες εντόπισαν την εικόνα στο νησί της Ρόδου και την μετέφεραν πίσω στην Κύπρο. Η εικόνα όμως και πάλι γύρισε πίσω στο βουνό της. Οι Κύπριοι όταν την ξαναέφεραν πίσω για να είναι σίγουροι ότι είναι η εικόνα τους, την έκαψαν λίγο από πίσω για να έχουν κάποιο σημάδι που θα την αναγνώριζαν πιο εύκολα. Η εικόνα όμως και για τρίτη φορά έρχεται στη νέα της κατοικία (το σημάδι σώζεται πολύ καθαρά μέχρι σήμερα).
Η εικόνα από τότε δεν έφυγε ποτέ από τη Ρόδο. Όταν ζητήθηκε να μεταφερθεί για προσκύνημα σε άλλα μέρη της Ελλάδος αυτή επέστρεψε και πάλι πίσω. Όταν το 2002 μ.Χ. κτίστηκε παρεκκλήσι προς τιμή της Παναγίας της Τσαμπίκας στο Πέρα Χωριό στην Κύπρο και οι κάτοικοι ζήτησαν να γίνει το εγκαίνιο του την 24η Ιουλίου, ο Μητροπολίτης Ρόδου, κ.κ. Κύριλλος, συνοδευόμενος από τρείς κληρικούς, έφερε την εικόνα στην Κύπρο, τέλεσε το εγκαίνιο του ναού και η εικόνα για πρώτη φορά έφυγε από τη θέση της για τρεις μέρες.
Το Μοναστήρι της Παναγίας της Τσαμπίκας, γιορτάζει το Γενέσιο της Θεοτόκου την 8η Σεπτεμβρίου και την Γ΄ Κυριακή των Νηστειών (Σταυροπροσκύνησης).
Ένα από τα παλιότερα θαύματα της Παναγίας Τσαμπίκας είναι και αυτό που συνδέεται με τα μεγάλα κτήματα γύρω από το Μοναστήρι. Αυτά τα κτήματα ανήκαν σ έναν Τούρκο Πασά, του οποίου η γυναίκα δεν τεκνοποιούσε. Εκείνη μαθαίνοντας για την Παναγία, προσευχήθηκε κι έφαγε το φυτιλάκι που έκαιγε στο καντήλι της εικόνας της. Έγινε το θαύμα κι έμεινε έγκυος. Ο Τούρκος δεν μπορούσε να πιστέψει πως το παιδί ήταν δικό του. Ούτε πίστευε πως επρόκειτο για θαύμα. Όταν όμως γεννήθηκε το μωρό, κρατούσε στη μικρή χούφτα του το φυτιλάκι του καντηλιού. Έτσι, ο Τούρκος Πασάς δώρισε στην εκκλησία όλα αυτά τα κτήματα που βρίσκονται γύρω απ το ναό.
Ἀπολυτίκιον
Κρήνην έχουσα των δωρεών σου την εικόνα σου, η νήσος Ρόδος, Θεοτόκε Τσαμπίκα, γεραίρει σε και καυχωμένη ενθέως σοις θαύμασι τον ασπασμόν του Αγγέλου προσάδοι σοι Χαίρε κράζουσα, Παρθένε θεοχαρίτωτε, λαού του χριστωνύμου το διάσωσμα.
(Απολυτίκιον Παναγίας Τσαμπίκας. Σύνθεση του Μητροπολίτου Ρόδου κ.κ. Κυρίλλου).
----------------------------------------------------------------------------
+ The icon of the Virgin Tsambika was originally from Monastery of Kykkos (Cyprus). From Cyprus, in a miraculous way, the icon disappeared and they found it on the mountain Zamvyki in Archangel, Rhodes. The loss of the icon caused disruption to the Kykkos monks who have made every effort to locate it.
On the Mountain Zamvyki the icon with the Virgin mary was hidden from the eyes of Christians in a cypress. But very humbly and simply revealed to a shepherd who was living across the region Aimachou (Giemachiou). The shepherd saw the light of Panagia but initially it didn't catch gis attendance. He saw it again the next night. But only when he saw it for the third night, he decided to climb to the opposite mountain, to see with his own eyes, what was that light.
When he arrived at the hill shepherd got surprised by the spectacle that he saw, displayed exactly in front of him. He saw the icon of the Virgin Mary enlightened by a small but sleepless fire in "the airy cypress" (as local people call the tree that had parked the Intercessor of people, Panagia). From the fact they gave the icon the name Tsampika, since the word "tsampa" in the local dialect, in greek, means spark, fire.
Nowadays, this cypress tree is still there in Rhodes, and often at its root where is a hole, sends forth hot and cold air.
Eventually Kykkos people locate the icon on the island of Rhodes and brought it back to Cyprus. The holy icon, however, again went back to the mountain. When cypriots brought it back again, they burned it a little from behind to have a sign that they will recognize it more easily the next time it would desapear. The icon, however, comes a third time in her new home (the mark is very clearly preserved until today).
The icon never left from Rhodes again. When asked to be transferred on a pilgrimage to other parts of Greece, it returned back. When in 2002 AD chapel was built in honor of Panagia Tsampika in Pera Chorio, Cyprus, the residents asked to had a Leitourgy on July 24, Bishop of Rhodes. F. Cyril, accompanied by three priests the icon in Cyprus celebrated the establish of the temple and the icon for the first time stayed in the position for three days.
The Monastery of Panagia Tsambika, celebrating the Nativity of the Virgin Mary on September 8 and the Third Sunday of Lent (Stavroproskynisis).
One of the oldest miracles of the Virgin Tsampika is associated with large estates around the monastery. These lands belonged to a Turkish Pasha, whose wife could not stay pregnant. She heared about the Virgin Mary, prayed and ate the Wick of the icon's candle. The miracle happened and she became pregnant. The Turk could not believe that the child was his. Neither thought it was a miracle. But when the baby was born, clutching the small handful of the Wicks of the candle, he believed it. Then the Turkish Pasha donated to the church all these farms located around the temple.
